Engels of Hollands
Piet herkende mijn verloren gang eerst niet op de foto, en toen wel: ik had de Hollandse methode toegepast, met haakse kopse kanten, terwijl de Diana een Engels fregat is. Bij het Engelse systeem eindigen verloren gangen in een driehoekige of halfronde punt.
Nu was ik in de war. Ik heb Mondfeld zelfs in drievoud: begonnen met de Duitse, toen de Engelse gevonden en een paar weken terug via Marktplaats de Nederlandse. Daarin zie ik bij het Engelse systeem toch precies zo’n gang als ik heb gemaakt, als eerste ‘halve’ verloren gang. Het Hollandse systeem zet meerdere halve verloren gangen naast elkaar, het Engelse niet, maar een enkele lijkt wel te mogen. Ach, de Diana werd uiteindelijk ook Hollands, al duurde dat even. Ik reken het goed.
Henk, die de Victory bouwt op schaal 1:48 en veel tekeningen bezit, voegde toe dat Mondfeld voor het Engelse systeem uit de Nelson-periode niet helemaal het juiste beeld geeft: haakse kopse kanten komen op zijn tekeningen niet voor. Belangrijker was zijn rekensom. De rompplanken van zijn Victory zijn op 1:48 circa 130 mm lang, 5,2 mm breed en 3 tot 3,7 mm dik. Omgerekend naar 1:64 zou ik moeten beplanken met planken van zo’n 3,9 mm breed en 2,5 mm dik, terwijl ik met de kitplanken van 5 mm breed werk en met twee lagen op 2 mm dikte uitkom. Te brede planken maken de rondingen moeilijk, en daar komt het klinkereffect vandaan.
Mijn latjes van 100 mm lang zitten in ieder geval goed: met zijn maten kom ik op 97,5 mm. Dat dikte en breedte niet kloppen is gek, maar het zit zo in het pakket en dat ga ik niet aanpassen. Als ik niet meer dan een halve plankbreedte wil verjongen en niet eerder dan bij het berghout wil starten, blijf ik last houden van het klinkereffect, en dan geeft het Engelse systeem me net te weinig armslag. Met het Hollandse systeem kun je veel meer oplossen.
Balen dat Mondfeld nu juist daar niet het goede systeem laat zien. Deze verloren gang verdwijnt vermoedelijk onder het berghout, dus uiteindelijk ziet niemand het. Voor de rest probeer ik me aan het Engelse systeem te houden, al vraag ik me af of dat gaat lukken. Vervelend is wel dat ik aan de andere kant dezelfde ‘fout’ zal moeten maken. Een beetje symmetrisch moet het wel worden.