Kanonnen af en klampen in de kuil
Inmiddels een paar weken verder. De jaarlijkse kerstdorpbouwweken, vandaar even geen voortgang. Tussendoor zijn wel alle kanonnen eindelijk definitief opgetuigd, inclusief de dektouwen. Nu verder met de volgende klus. Dat zou het bovendek zijn, maar op een van de foto’s in Piets verslag zag ik nog iets in de kuil, tussen de kanonnen: twee bruine houtjes, één verticaal en één bijna horizontaal.
Wat zijn het en waar dienen ze voor? In Anatomy of the Ship zie ik wel zoiets, maar daar zitten ze allemaal verticaal; in het boek heten ze riders. Google helpt dan weinig, tenzij je van paardrijden houdt. In zu Mondfeld staat iets over klampen, maar die lijken vooral op het bovendek te zitten en niet op het geschutsdek.
Stephan dacht aan halsen of brassen; ik had geen idee wat dat zijn. Jaques herinnerde zich foto’s van Jan over klampen, en Stephan vond de link (het verslag van de HMS Victory Mantua van Henk, pagina 18). Jan bevestigde: klampen om halzen of brassen op te beleggen, die door een blok in de scheepswand naar binnen komen. Piet legde het uit voor wie dat niets zegt: met de brassen draai je de raas in het horizontale vlak, zodat de zeilen naar de wind gericht kunnen worden; halzen zitten alleen aan de onderzeilen (fok en grootzeil) en houden de schoothoorn aan loefzijde naar voren. Herby63 pakte zijn bijbel erbij: Longridge beschrijft riders in The Anatomy of Nelson’s Ships (pagina 24) als “interior ribs fayed upon the inside planking”, dus iets heel anders. De houtjes op de foto lijken meer op kevel blocks met een katrolschijf en een diamantkop. Op de Victory hebben ze de vorm van kikkers, maar dat was niet altijd zo. Jan voegde er later aan toe dat het Engelse rider de Nederlandse wrang is.
De horizontale klampen blijken zelfs in de kit te zitten. Ze staan op de tekening, alleen komen ze in de beschrijving natuurlijk weer nergens terug. Het meegeleverde materiaal lijkt alleen helemaal niet op de klampen van Piet, maar het is een klein detail. Fijn om van Herby63 te weten dat ze er niet altijd als een kikker uitzagen, dus mogelijk is het zo toch weer correct.
