Experimenteren met kersen, peren en buxus

Nieuw hout en een tekening

Op 27 oktober kwamen het nieuwe draaibeitelsetje, het kersen- en perenhout en de buxus binnen. Bij het uitzoeken van al mijn zooi bleken er nog een stuk of vijftig vijltjes tussen te liggen.

Ik bouw het wiel na van een tekening, waar ook de maten van zijn afgeleid. De spaken moeten wel iets dikker: volgens de tekening zouden die op mijn schaal zo’n 0,8 mm zijn, en dat breekt gewoon echt te snel. Dus ik maak ze 1 mm dik. Erik B keek beter naar de tekening dan ik: daarop lopen de spaken door het wiel heen, of je hebt vier ringen nodig. Naar dat detail rechtsonder had ik nooit gekeken. Op mijn schaal wordt dat te klein, dus ik maak één ring met een inkeping: de spaak ligt aan de binnenkant glad met de ring en valt aan de buitenkant iets in het wiel. De kolommen (stanchions) zitten vermoedelijk in messing in de kit, van later zorg.

Stephan waarschuwde dat zulke kleine gedraaide onderdeeltjes met een beiteltje moeilijk worden; buxus is volgens hem tot 0,5 mm te draaien zonder dat het breekt.

Twee spaken per avond

Tsjonge, iets meer werk dan gedacht. Na veel experimenteren snij ik nu het grootste deel van de spaken en maak ze met een stukje schuurpapier van 2 mm breed nog wat ronder. De spaak linksonder op de foto hoort er niet bij: die heeft te veel details die ik niet goed gekopieerd krijg. Twee spaken per avond schiet niet op. Wat bijzonder lastig blijkt, is die spaken in een rechte lijn krijgen; met deze vier is dat redelijk gelukt. Op de foto ziet het er grof uit, in het echt valt dat mee, en wat lak maakt het hopelijk strakker. Met buxus heb ik ook geëxperimenteerd, maar daarin is een foutje nog sneller gemaakt. Tot nu toe geen geschikte spaak.

Stephan denkt dat de moeilijkheid zit in het gelijk krijgen van de spaken en stelt een mal voor, zoals hij ooit iemand korvijnnagels zag maken: het houtje draait in een boorgat met een opening, en via die opening breng je de vorm aan, zodat het werkstuk geen kant op kan. Hij verwees naar de methode van Sergey op shipsofscale; een variant is een messing pijpje waarin de vorm is weggeslepen. Zoiets probeerde ik al eens met een stanleymesje, zonder succes. Ik gebruik geen rondhout maar vierkant, maar wie weet. Geduld heb ik bij dit stuurwiel wel nodig.