Logboek · Fase 11, Stuurwiel en kompashuis

Esthetisch of op schaal

6 november 2021 · Stappenplan · Probleem met oplossing

Het dilemma

Ik heb ongeveer elke techniek die Stephan postte geprobeerd en kom steeds verder. Een malletje maken van een mesje lukt nu. Het houdertje om het hout rond te draaien lukt niet, omdat ik geen rondhout gebruik: het vierkante deel werd steeds ook deels rond. Dus nu knip ik een heel kort stokje af, zet dat in de draaibank en houd het tijdens het draaien iets tegen met mijn vinger, zodat ik meer kracht kan zetten als het voorgevormde mesje ertegenaan gaat. Dat werkt.

Maar nu het dilemma: esthetisch enigszins verantwoord of op schaal. De verticale spaak vind ik veel mooier, maar hij is totaal niet op schaal. Hij is 1,5 mm dik terwijl het wiel 1,3 mm is, en omgerekend zou de spaak zo’n 10 cm dik zijn. Dan moet je fikse handen hebben. De andere komt op ongeveer 5,7 cm, en dat is prima.

De mooie maar te dikke spaak (verticaal) naast de spaak op schaal
De mooie maar te dikke spaak (verticaal) naast de spaak op schaal

Pingu57 en Erik B kozen de dikke, al wilde Erik B hem eerst op het dek zien tussen het andere dekmeubilair. walter10 koos de rechtse, want op zijn plek valt het minder fraaie niet op, en Sjors vond ze allebei goed. Stephan stelde voor het handvatgedeelte met een fijne vijl kleiner te maken en wees op zijn Corradi-vijltjes (Pferd). Alle vijlsets die ik tot nu toe kocht waren binnen de kortste keren waardeloos, dus die schaf ik aan. Pingu57 opperde nog de delen die in de ring komen iets dunner te schuren. Eerst de dunne maar eens afmaken, want schaal is wel een dingetje.

Diezelfde middag was ik eruit. Oefening baart kunst: het lukt me eindelijk om meer detail in de dunne spaken aan te brengen én ze ongeveer gelijk te krijgen.

De eerste twee dunne spaken met meer detail
De eerste twee dunne spaken met meer detail

De methode

Stap 1 is een perfect vierkant latje. Dat doe ik door een latje van 1,06 mm dik op precies 1,06 mm af te zagen. Niet te lang, anders ontstaat er halverwege een afwijking. Die 1,06 mm heeft me wat pogingen gekost, maar de aanhouder wint.

Het latje van 1,06 mm op de zaagtafel
Het latje van 1,06 mm op de zaagtafel

Het latje gaat in de draaibank. Dat komt heel precies: 0,1 mm uit het midden of schuin geeft een vlakke kant bij het draaien. Deze stap kost de meeste tijd.

Het latje in de draaibank
Het latje in de draaibank

Dan het mesje tegen het latje houden om de juiste afstanden te krijgen. Ik draai hem niet helemaal af met het mesje, dan breken ze steevast.

Het voorgevormde mesje tegen het draaiende latje
Het voorgevormde mesje tegen het draaiende latje
Het latje na het mesje, met de afstanden erin
Het latje na het mesje, met de afstanden erin

Het afdraaien doe ik gewoon met een draaibeiteltje. Doordat de afstanden steeds identiek zijn, worden de spaken ook redelijk identiek.

Afdraaien met het draaibeiteltje
Afdraaien met het draaibeiteltje
De eerste vier spaken in het wiel
De eerste vier spaken in het wiel