Naslag · Stappenplannen · Bekopering

Bekoperingsbanen plannen met een malletje en papieren stroken

Zet de banen voor de koperplaatjes uit langs de zeeg van een huidgang, met een malletje voor de plaatjesbreedte en uitgeprinte papieren stroken om te zien waar de plaatjes schuin afgesneden moeten worden.

Tik op een stap om hem af te vinken; dat onthoudt deze browser.

1. 1Kies een huidgang als leidende baan en plak hem af

   Kies ergens halverwege de romp een huidgang met een mooie zeeg en plak die aan beide kanten af met schilderstape. Bekijk de romp van achteren en van opzij: de banen moeten mooi gelijk lopen met de beplanking, niet met de rechte lijn van de kiel. Deze baan wordt de basis waar je naar boven en naar beneden vanaf werkt.

   

   

   Tip van pietsan: De plaatjes moeten je huidgangen volgen, niet de rechte lijn van de kiel. Kies ergens halverwege de romp een huidgang, volg die mooi met de plaatjes en werk daarna naar boven en naar beneden. Bij de boeg horen de schuine stukjes (instekers) alleen op de huid; op de steven zelf lopen de plaatjes horizontaal.

   Let op: We waren bij de kiel begonnen en trokken die rechte lijn door over de romp. Zo kom je bij voor- en achtersteven niet uit, omdat de romp niet overal even breed is. Alles moest er weer af.

2. 2Maak een malletje met de plaatjesbreedte

   Leg een koperplaatje op een strook stevig papier of karton en zet de breedte er een aantal keer achter elkaar op af, als een liniaal in plaatjesbreedtes. Nummer de streepjes. Hiermee kun je overal op de romp tellen hoeveel plaatjes er tussen twee lijnen passen.

   

3. 3Breng het malletje over en trek de banen

   Houd het malletje op een aantal plaatsen dwars op de romp, vanaf de zandstrook of de afgeplakte baan, en zet de gewenste plaatjesbreedte met een potloodstreepje af. Verbind de streepjes met schilderstape tot banen. Controleer van opzij of elke baan even mooi met de zeeg meeloopt als de leidende baan.

   

   Tip van Hans Groenenberg: Kijk in het verslag van Paulbo, vanaf pagina 14 begint zijn bekopering. Daar legt hij uit hoe hij de banen heeft aangepakt.

4. 4Meet de achtersteven uit en plan de instekers

   Tel met het malletje hoeveel plaatjes er onder een baan passen midscheeps en bij de achtersteven. Bij ons zat baan 2 onderaan op 12 breedtes van de zandstrook en bij de achtersteven op 14. Het verschil vang je op met instekers: hier twee, die precies op één plaatjesbreedte uitkomen.

   12 breedtes midscheeps tegenover 14 bij de achtersteven

   

   

5. 5Leg de band langs de waterlijn vast

   Reserveer baan 1, direct onder de waterlijn, als band van één plaatje breed. Kijk goed naar de bocht bij de achtersteven: met hele plaatjes ontstaat daar ruimte tussen de plaatjes, dus die moeten daar ook op de korte zijde op maat gesneden worden. Snijd de plaatjes, knip ze niet: knippen trekt ze krom.

   baan 1 is één plaatje breed

   

   Tip van pietsan: Bekoper eerst de waterlijn, zodat je zeker weet dat je daar straks goed uitkomt en de plaatjes mooi op maat kunt snijden. Kiel en stevens volgen een aparte lijn: daar lopen de plaatjes horizontaal, dus zet de lijn van de scheepshuid niet door op kiel en stevens.

6. 6Probeer het legpatroon droog

   Leg een paar rijen plaatjes los op de snijmat om het legpatroon te zien. Bij ons verspringen de plaatjes op een derde in plaats van op de helft die je vaker ziet. De plaatjes schuiven snel, dus verwacht geen strak beeld; het gaat om de verspringing.

   

   Tip van *Hans*: Ik geloof niet dat het heel strikt volgens een vast patroon ging. Bekoperen was bescherming tegen ongedierte en aangroei van alg, niet een fraaie koperen romp. Functionaliteit boven vorm.

   Let op: De beschrijving (15.2) laat je bij de kiel beginnen, van achter naar voren werken en de rijen op de helft verspringen, met één drup dikke secondelijm midden op het plaatje; wij begonnen ook bij de kiel en dat ging mis omdat de rijen dan rechte lijnen volgen. Pietsan begint bij de waterlijn en dat werkte. De kit heeft nog een noodgreep voor een kromme waterlijn (15.3): plakband boven de lijn en de kier met koperverf bijwerken; met een latje van 1 x 1 mm is dat niet nodig.

7. 7Print papieren plaatjes en leg ze als stroken op de romp

   Maak de plaatjes op de computer op ware grootte na, print ze uit en plak de vellen aan elkaar. Snijd het vel strook voor strook in tot vlak voor het einde, zodat de stroken aan elkaar blijven zitten maar apart op de romp kunnen liggen als echte rijen. Pas dan zie je waar de plaatjes echt schuin afgesneden moeten worden: bij ons komt de eerste snijlijn op 11 plaatjes vanaf de waterlijn, en helemaal onder het schip nog één die je niet ziet.

   eerste snijlijn op 11 plaatjes vanaf de waterlijn

   

   

   Tip van Henkl: Op henkvanluinen.com staat in de kennisbank een verslag van een oud-forumlid over het bekoperen van zijn romp. Dat maakt meteen duidelijk dat het een hele klus is waar je voldoende tijd voor moet nemen.

   Let op: De papieractie klopte uiteindelijk niet helemaal; de plaatjes schuiven op de romp toch anders dan op papier. Gebruik de stroken als richting, niet als exacte maat.

8. 8Werk de waterlijn af met een latje

   Kies of je vijf rechte rijen onder de waterlijn wilt (zoals Paulbo) of één band (zoals Piet); wij gingen voor vijf rijen. Werk de bovenkant af met een latje van 1 x 1 mm langs de waterlijn, zoals in het tweede voorbeeld op Henks website. Oneffenheden in de bovenste rij verdwijnen dan achter het latje.

   latje 1 x 1 mm, vijf rijen onder de waterlijn

   

Resultaat

Met de banen langs de zeeg, de instekers bij de achtersteven en de papieren stroken als hulp zaten de eerste negen rijen onder de waterlijn er intact op; hier en daar iets gesmokkeld, maar dat zie je alleen als je het weet. Een volgende keer beginnen we meteen met deze planning in plaats van bij de kiel, dat scheelt een paar honderd plaatjes lostrekken.