Naslag · Stappenplannen · Dekken

Het bovendek los beplanken met garen als breeuwnaad

Het bovendek buiten het schip beplanken met een koningsplank, garen van 0,15 mm tussen de planken als breeuwnaad en tijdelijke spanten eronder tegen kromtrekken, daarna schrapen en oliën.

Tik op een stap om hem af te vinken; dat onthoudt deze browser.

1. 1Beplank het dek los en dek het geschutsdek af

   Haal het triplex bovendek van het schip en beplank het op de werktafel; je kunt er veel beter bij en de waterwegplank sluit dan altijd goed aan. Dek intussen de openingen naar het geschutsdek af, want van het beplanken komt de nodige rotzooi.

   

   Tip van Stephan Kertész: Dek het geschutsdek af met overheadfolie, dat is steviger dan plastic folie. Zo komt er geen puin en stof onderin.

   Let op: Hans Groenenberg vond het lastiger om een volledig beplankt dek aan te brengen dan om op het vaste dek te beplanken. Dat risico neem je bewust.

2. 2Leg de waterwegplank in delen

   Maak de waterwegplank 9 mm breed en uit twee stukken, in delen, want zulke lange bomen bestonden niet. Daarbovenop komt nog de verschansingsbeplanking van 1 mm, dus op het dek blijft 8 mm zichtbaar: precies twee keer de breedte van de dekplanken.

   9 mm breed, 8 mm zichtbaar

   

   Let op: Leg ook langs de kuil een waterwegplank, ook al hoort die daar misschien niet. Anders ontstaat een rand, en dat werkt niet voor het potdek.

3. 3Maak en leg de koningsplank

   Begin in het midden met een koningsplank, een kwart breder dan de andere planken: hier 5 mm. Er zit er geen in de kit, maar omdat het korte stukjes zijn, maak je hem prima uit de restanten van de waterwegplank.

   koningsplank 5 mm

   

4. 4Test het garen als breeuwnaad

   Leg eerst een proefnaad met en zonder garen naast elkaar. Garen van 0,15 mm komt op schaal 1:64 overeen met een echte breeuwnaad van 7 tot 9 mm. Kijk of de naad je bevalt voordat je het hele dek zo legt.

   garen 0,15 mm

   

   Tip van Hans Groenenberg: Vroeger werd het veel meer gedaan met garen ertussen, ook bij de Fluit van Kolderstok wordt het weer toegepast. Ik zou het doen.

   Let op: Het oliepotlood dat op het geschutsdek zo mooi werkte, was op en de winkels waren dicht. Het garen was dus ook een noodgreep die goed uitpakte.

5. 5Plak tijdelijke spanten met de juiste zeeg onder het dek

   Zaag uit restmateriaal spanten met de zeeg van het dek en plak ze tijdelijk over de hele onderkant. Zo volgt het dek tijdens het beplanken de juiste zeeg en trekt het niet krom. Leg het dek regelmatig op het model om te zien of het goed gaat.

   

   Tip van Herby63: Je werktafel en snijmat zijn plat, maar het dek heeft een zeeg in de lengte en de breedte. Plat beplanken maakt het dek stijver, en dan neemt het die zeeg straks niet meer aan. Ideaal is een mal in de vorm die het dek moet krijgen.

   Let op: Mijn eerste idee was het dek na elke sessie onder de snijmat te leggen. Dat is precies het plat fixeren dat Piet en Herby afraadden.

6. 6Leg de planken met het garen ertussen

   Leg de planken plank voor plank naast de koningsplank en leg tussen elke plank een draad garen. Lijm de zijkanten van de planken mee, zodat het garen goed vastzit. Houd een vast legpatroon aan, het drieplankensysteem uit zu Mondfeld (0-1-3-2).

   

   

   Tip van Stephan Kertész: Zit het garen los, zet het dan van bovenaf vast met matte vernis voordat je schraapt. Daarna schraap je die laag weg, het garen zit gefixeerd en neemt geen stof meer op.

   Let op: De naden zijn achteraf net iets te breed, maar voor het oog mooi. Maak de andere kant dan zo symmetrisch mogelijk.

7. 7Laat de planken symmetrisch in de waterwegplank in

   Laat de planken bij de boeg in de waterwegplank in (jogglen). De plankjes variëren in breedte tussen 3,8 en 4,2 mm, dus meet en zoek uit, zodat de planken aan beide kanten op dezelfde hoogte inlaten.

   planken 3,8 tot 4,2 mm

   

   Let op: Door het symmetrisch inlaten komen de lijnen bij kuil en voordek niet meer precies in lijn uit. Dat is het enige minpunt en ik heb het geaccepteerd.

8. 8Schraap het dek, tweemaal

   Schraap het dek na het leggen volledig met een schraapstaal, en doe dat twee keer. Schrapen haalt lijmresten weg en houdt de glans van het hout, waar schuren dof wordt en krasjes dwars op de nerf geeft. Werk voorzichtig en met de nerf mee.

   Tip van Stephan Kertész: In de modelbouwboeken staat dat je het dek niet schuurt met schuurpapier maar schraapt met een mesje. Het hout houdt zijn glans en met een mesje heb je meer controle.

   Let op: Voor je het weet schraap je de draadjes uit de kopse kanten tussen de planken uit. Enige voorzichtigheid is geboden.

9. 9Olie het dek voor montage

   Breng voor het monteren een dun laagje Rustins Danish oil aan en wrijf na. Controleer eerst of je olie nog goed is; oude olie kan bedorven zijn.

   Tip van pietsan: Dun laagje aanbrengen en nawrijven.

   Let op: De olie die nog van het geschutsdek over was, bleek niet meer goed. Nieuwe Rustins Danish oil besteld.

Resultaat

De breeuwnaden met garen bevallen erg goed, ook al zie je het weinig op het forum. Het dek nam dankzij de tijdelijke spanten de zeeg aan; die had ik er naderhand niet meer zo makkelijk in gekregen, zoals Stephan terecht opmerkte.