Naslag · Stappenplannen · Galjoen en roer

Een galjoenrooster met de hand uitsnijden

Alle roosteropeningen eerst aftekenen en daarna alleen snijden met hobbymesje nr. 11, want boren en bijwerken geeft een rommelig rooster.

Het uiteindelijke rooster op de boeg: strakke, gelijkmatige openingen en de gaten voor de gemakken iets naar het midden.
Het uiteindelijke rooster op de boeg: strakke, gelijkmatige openingen en de gaten voor de gemakken iets naar het midden.

Wat je nodig hebt

Gereedschap

  • figuurzaag
  • potlood en liniaal
  • hobbymes met mesjes nr. 11 (ruime voorraad)
  • snijmat

materialen en leveranciers

  • dun plaatje hout voor het rooster
  • de kittekening van het galjoen als sjabloon
Tijd
meerdere avonden
Moeilijkheid
lastig
Wanneer in de bouw
Fase 6,
Uit de logboekpost
Twaalf hobbymesjes verder · forum

Voordat je begint

De kraanbalken en de boegspriet zitten erop. Je hebt de kittekening van het galjoen bij de hand om het rooster op af te tekenen, en je weet waar de gemakken en de botteloefs komen. Bestel vooraf een flinke voorraad mesjes: wij versleten er twaalf op één rooster.

Tik op een stap om hem af te vinken; dat onthoudt deze browser.

  1. Zaag de omtrek van het rooster uit en leg het op de kittekening van het galjoen. Controleer dat het aansluit op de boeg en op de bovenste rails van het galjoen, en bepaal waar de gaten voor de gemakken komen. Bij ons zitten die iets meer naar het midden dan op de tekening, zodat de botteloefs er buitenlangs kunnen.

    Het uitgezaagde rooster op de kittekening, met de twee gaten voor de gemakken naar het midden verplaatst.
    Het uitgezaagde rooster op de kittekening, met de twee gaten voor de gemakken naar het midden verplaatst.

    Tip van Herby63: Maak het rooster opnieuw met de gaten voor de gemakken iets meer naar het centrum, en maak het achteraan meteen wat breder zodat het beter aansluit op de loop van de bovenste railing van het galjoen.

    Let op: Volg de tekening niet blindelings: daarop lopen de botteloefs over de gemakken heen. Dat kostte ons twee eerdere roosters.

  2. Teken met potlood alle roosteropeningen af voordat je één snede zet. Werk met een liniaal en houd de tussenliggende latjes overal even breed. Het uitlijnen is het lastigste deel van het werk, dus neem er de tijd voor.

    Het rooster met alle openingen in potlood afgetekend, klaar om te snijden.
    Het rooster met alle openingen in potlood afgetekend, klaar om te snijden.
  3. Onze eerste poging ging met per opening twee boorgaatjes, daarna over de lengte uitsnijden en met de boor gladmaken. Dat was tamelijk kansloos: de openingen worden ongelijk en rafelig. Boor dus niet voor, maar snij meteen.

    De eerste poging met boorgaatjes: de openingen zijn ongelijk van breedte en de randen rafelig.
    De eerste poging met boorgaatjes: de openingen zijn ongelijk van breedte en de randen rafelig.

    Let op: Boorgaatjes als begin van een opening lijken handig, maar je krijgt de randen daarna nooit meer recht. Wij moesten het onderste deel helemaal opnieuw doen.

  4. Snij de openingen uit met een hobbymesje nr. 11, langs de potloodlijnen, met meerdere lichte sneden in plaats van één zware. Steek eerst de korte kanten in en snij dan de lange zijden. Vervang een mesje zodra de punt eraf is.

    Let op: Door de kleine ruimtes breken de puntjes van de mesjes bij het leven. Wij verbruikten twaalf mesjes voor één rooster; zorg dat er een voorraad klaarligt.

  5. Leg het rooster op zijn plaats op de boeg en controleer dat het aansluit op de romp en de rails, en dat de gaten voor de gemakken en de boegspriet op de goede plek zitten. Leg de eerdere pogingen ernaast om te zien of dit echt de beste is.

  6. Tot dit rooster hadden wij op de Diana nog niets gelakt. Beslis of je het rooster onbehandeld laat of een heel dun laagje lak geeft; probeer het op een van de afgekeurde roosters en kies wat je het mooist vindt.

    Tip van pietsan: Lak is een kwestie van smaak. Zelf zet ik soms een heel dun laagje watergedragen matte lak op om de kleur te houden, want onbewerkt hout verkleurt met de tijd.

    Let op: Een spuitbus is bij ons meestal geen succes: je bent snel te enthousiast en dan druipt de lak eraf.

Resultaat

Na drie roosters en twaalf mesjes ligt er een rooster waar we zeer tevreden over zijn: het is de rechtse van de rij geworden. De volgende keer slaan we het boren meteen over en beginnen we direct met aftekenen en snijden.

Alle pogingen op een rij met de versleten mesjes erboven; het rechtse rooster is het geworden.
Alle pogingen op een rij met de versleten mesjes erboven; het rechtse rooster is het geworden.

Problemen bij deze techniek

2019-11-10

De botteloefs lopen volgens de tekening over de gemakszitjes heen. Derde rooster gemaakt met naar het centrum verschoven gaten. (Tips van Jaques, pietsan, Herby63) naar het register

2019-10-20

Er zit een gat tussen de boeg en het galjoenrooster. Wij vonden het niet mooi en maakten toch een nieuw rooster dat doorloopt tot de boeg (twee pogingen). Voor de mooi dus, niet voor de fout. (Tips van Pingu57, pietsan) naar het register

2019-10-20

De woeling van de boegspriet moet door het rooster kunnen. Twee langwerpige gaten in het rooster gemaakt. Pietsan ontdekte het bij zijn eigen bouw pas bij de boegspriet en sneed toen een latje uit het rooster, met twee minuscule latjes ernaast ter versteviging (modelbouwforum, 20 augustus 2015, forumbericht); vandaar zijn advies om de gaten meteen te maken. (Tips van pietsan) naar het register

In dezelfde reeks: Galjoen en roer

  1. Kraanbalken uit één stuk walnoot maken en stevig bevestigen
  2. WC-potjes voor het galjoenrooster maken
  3. Een galjoenrooster met de hand uitsnijden
  4. Het roer verlengen tot de kiellijn en de pennen in het koper zetten

Alle stappenplannen · Galjoen, kraanbalken en roer