De luiken in de spiegel maken met een malletje
De twee luiken achter, die wel op de tekening staan maar niet in de beschrijving, met een malletje op de goede plek zetten, de scharnieren op het luik lijmen en met kleine messing stukjes tegen de romp afmaken.
Wat je nodig hebt
- papier en potlood voor het malletje
- hobbymesje
- secondelijm
- fijn penseel
- luikjes uit 1 x 4 mm walnoot (277, tekening 7)
- scharniertjes 256 uit het etsvel (vier stuks; de onze hadden drie gaatjes, die van pietsan vijf)
- kleine stukjes messing strip
- zwarte verf
- Tijd
- een avond
- Moeilijkheid
- gemiddeld
- Wanneer in de bouw
- Fase 6,
- Uit de logboekpost
- De luiken achter · forum
Voordat je begint
De spiegel is beplankt en de sierlijsten en de reling op de spiegel zitten erop. Kijk goed op de tekening: de luiken achter staan niet in de tekstuele beschrijving, dus als je die volgt mis je ze.
Teken op een strook papier de twee luiken over vanaf de tekening, met de onderrand van de spiegel als vaste lijn. Leg het malletje tegen de spiegel en teken de gaten af. Zo komen ze aan beide zijden op dezelfde hoogte en even ver uit het midden.
Het papieren malletje tegen de spiegel, met de twee luiken als zwarte vlakken op de goede plek. Let op: Zonder malletje meet je elk luik apart en komen ze net niet symmetrisch. Wij missen dit soort details omdat we de tekstuele beschrijving volgen; de luiken staan alleen op de tekening.
Zaag twee vierkante luikjes uit dun walnoot. Leg elk luik op zijn plek en snij er rondom langs, door de beplanking heen, zodat het gat precies om het luik sluit. Pas het luik in het gat en schuur bij waar het klemt.
De twee gaten uitgesneden in de spiegel, met de luiken er los in gepast. Leg de scharniertjes op een luik en bekijk de drie mogelijkheden: het dikke deel op de romp (optie 1), het dikke deel op het luik met de strip naar buiten (optie 2), of het scharnier helemaal op het luik (optie 3). Het luik zelf kreeg ooit eyelets en koord, anders kan het niet open en dicht. Wij kozen optie 3, omdat die qua verhouding het mooist oogt.
Drie manieren om het scharnier te leggen; wij kozen de rechtse, helemaal op het luik. Tip van pietsan: Voor gesloten luiken koos ik optie 1, dat kan als het luik geheel in de sponning valt en gelijk ligt met de romp. Voor openstaande luiken buig je het dikke deel haaks om en zet je het op de romp. Verder speelt het geen grote rol hoe je dit aanpakt. Wil je het brede deel haaks ombuigen, gloei het messing dan eerst even roodgloeiend uit en laat het afkoelen; dan buigt het zonder te breken, zo raadde *Hans* in een ander topic aan (modelbouwforum, 'scharnieren', 31 oktober 2018).
Let op: Achteraf hadden we het dikke deel minimaal voor de helft op de romp moeten lijmen. Jan (janzwart) dacht ook aan optie 1, met het rechthoekige deel haaks omgebogen als lijmvlak. Let op: onze scharniertjes hadden drie gaatjes, die van Piet vijf.
Lijm de scharniertjes met een drupje secondelijm op het luik, evenwijdig aan elkaar en op gelijke afstand van de zijkanten. Zet daarna de luiken in de gaten en lijm ze vast.
Beide luiken in de spiegel met de scharnieren volgens optie 3 op het luik. 
Van opzij: de scharnieren liggen plat op het luik en raken de romp nog niet. Tip van pietsan: Smeer het luikje in met transparante lak en leg het scharniertje in de natte lak; na het drogen nog eens lakken. Geen lijmresten. (modelbouwforum, 'Vaardigheden, tips en weetjes', 28 januari 2020)
Omdat een luik zonder enig scharnier op de romp gek staat, knip je kleine stukjes messing en plak je die boven elk scharnier tegen de romp, als suggestie van het deel dat op de romp hoort. Na het schilderen zie je er praktisch niets meer van, maar ze zitten er wel.
De kleine messing stukjes boven de scharnieren tegen de romp, nog ongeschilderd. Schilder de luiken, de scharnieren en de messing stukjes zwart, in dezelfde kleur als de spiegel. Werk met een fijn penseel en dunne lagen, zodat de scharnieren als lijn zichtbaar blijven.
Resultaat
De luiken zitten erin en vallen na het zwart schilderen netjes weg in de spiegel; Jaques vond het netjes opgelost. Een volgende keer lijmen we het dikke deel van het scharnier minstens voor de helft op de romp, of buigen we het haaks om zoals Piet en Jan aanraadden.
Problemen bij deze techniek
De luiken achter ontbreken in de tekstuele beschrijving; ze staan alleen op de tekening. Malletje voor de gaten, luiken gemaakt, gat rondom uitgesneden. Voor de acht poortluiken aan de zijkanten (66), die nog moeten: pietsan kwam twee kanonnen tekort en hield daarom de achterste poort aan beide kanten dicht, met een luik erin (modelbouwforum, 9 februari 2015, forumbericht, en de verdeling van de luiken op 24 augustus 2015, forumbericht); tel dus je kanonnen voordat je bepaalt welke poorten open blijven. En zijn truc voor de luiklijn zonder dikke knoop: een draadje van 12 cm door de was, door het oogje van het luik, de twee einden ineengedraaid, licht ingesmeerd met houtlijm, na het drogen op lengte geknipt en met een beetje houtlijm in het gaatje geduwd (modelbouwforum, 'Vaardigheden, tips en weetjes', 3 januari 2020, forumbericht). (Tips van pietsan) naar het register
Onduidelijk of de scharnieren op de romp of op het luik moeten. Optie 3 gekozen (scharnier volledig op het luik) met kleine messing stukjes tegen de romp; achteraf liever half op de romp. (Tips van pietsan, janzwart) naar het register
Fouten in de kit
De luiken van de jaagpoorten in de spiegel staan op tekening 7 (scharnieren 256, luiken uit latje 277), maar komen in de tekst van de handleiding niet voor. Het schip had per luik een met lood bekleed gat en een ringbout voor de luiklijn (boek D1/3, nummer 4 en 16); de kit vereenvoudigt dat tot twee gaatjes. Zelf gemaakt met een malletje; scharnieren op het luik met messing stukjes. naar het register
In dezelfde reeks: Spiegel en ornamenten
- Vijf proeven voor de ramen van de spiegel
- Raampjes in de zijgalerijen plaatsen met een kozijntje als mal
- Een tinnen figuur repareren met soldeertin
- Goudkleurige ornamenten schilderen
- De rode lijn in het profiel van de sierlijsten aanbrengen
- Eerst de sierlijsten op hoogte, dan pas de rusten
- Een sierlijst uit één stuk om de boeg buigen
- De luiken in de spiegel maken met een malletje