Naslag · Stappenplannen · Dekinrichting

Spaken voor het stuurwiel draaien met een voorgevormd mesje

Tien gelijke spaken van ongeveer 1 mm dik draaien uit een perfect vierkant latje, met een mesje als mal voor de afstanden en een draaibeiteltje voor het afdraaien.

Tik op een stap om hem af te vinken; dat onthoudt deze browser.

1. 1Kiezen tussen mooi en op schaal

   Maak eerst een paar proefspaken en leg ze naast elkaar. Een spaak met veel detail ziet er mooier uit, maar wordt al snel te dik: 1,5 mm is dikker dan de ring van 1,3 mm waar hij in moet liggen en zou in het echt 10 cm zijn. Kies de spaak op schaal en breng het detail met oefening aan.

   spaak 1 mm dik, ring 1,3 mm

   

   Tip van Stephan Kertész: Maak het handvatgedeelte met een fijne vijl kleiner. Mini-vijltjes van Corradi (Pferd) met Zwitserse zeef 2 zijn duur, maar gaan bij juist gebruik een leven lang mee.

   Let op: Op het forum koos bijna iedereen de mooie dikke spaak. Schaal is echter wel een dingetje: 0,5 mm maakt hier het verschil tussen een handvat en een knuppel.

2. 2Een perfect vierkant latje zagen

   Zaag op de zaagtafel een latje van 1,06 mm dik op precies 1,06 mm breed af, zodat het zuiver vierkant is. Houd het latje kort, want bij een lang latje ontstaat halverwege al gauw een afwijking. Meet na met de schuifmaat.

   1,06 x 1,06 mm

   

   Let op: Die 1,06 mm kostte een paar pogingen. De aanhouder wint.

3. 3Een kort stokje in de draaibank zetten

   Knip een heel kort stokje van het latje en zet dat precies gecentreerd in de boorkop van de draaibank. Dit komt heel nauw: 0,1 mm uit het midden of schuin geeft een vlakke kant bij het draaien. Deze stap kost de meeste tijd.

   afwijking uit het midden onder 0,1 mm

   

   Tip van Stephan Kertész: Het principe is dat je het houtje in een vorm (boorgat) laat draaien met een opening, en via die opening de vorm maakt. Je werkstuk kan dan geen kant uit.

   Let op: Zo'n houdertje werkt alleen met rondhout. Met een vierkant latje werd het vierkante deel steeds ook deels rond. Steun het stokje daarom licht met je vinger, dan kun je meer kracht zetten als het mesje ertegenaan gaat.

4. 4De afstanden aanbrengen met het voorgevormde mesje

   Slijp een mesje in de vorm van de spaak, zodat de ringen en het handvat op de juiste afstanden liggen. Houd het mesje tegen het draaiende latje totdat de afstanden erin staan. Draai de spaak niet helemaal af met het mesje, want dan breken ze steevast.

   

   

   Tip van Stephan Kertész: Een variant is een messing pijpje waarin het staafje ronddraait, met een deel weggeslepen in de vorm van je onderdeel; met een fijn vijltje tegen het opengewerkte stuk breng je die vorm over op het hout.

   Let op: Een mal maken van een stanleymesje lukte de eerste keer helemaal niet. Doorzetten: na alle technieken van Stephan te hebben geprobeerd, werkte dit uiteindelijk.

5. 5Afdraaien met het draaibeiteltje

   Draai de spaak met een gewoon draaibeiteltje af tot de gewenste vorm, met de afstanden van het mesje als leidraad. Doordat die afstanden elke keer hetzelfde zijn, worden de spaken redelijk identiek. Rond ze daarna nog wat verder af met een stukje schuurpapier van 2 mm breed.

   

   Tip van Pingu57: Schuur de delen die in de ring komen iets dunner.

   Let op: Twee spaken per avond schiet niet op. Pas toen de methode stond, kwam er tempo in: tien spaken in een dag.

6. 6Controleren op gelijkheid

   Leg de spaken naast elkaar en vergelijk ze. Kleine verschillen vallen in het echt mee, op de foto lijken ze groter. Buxus is nog fijner te bewerken maar vergeeft minder: een foutje is sneller gemaakt.

   

   Tip van Stephan Kertész: De moeilijkheid zit hem in gelijke spaken. Daar zou je een mal voor kunnen maken, zoals Sergey Trubchaninov dat doet voor juffers.

   Let op: Met buxus lukte het eerst helemaal niet; notenhout van 1 mm werkte uiteindelijk beter dan verwacht.

7. 7De spaken in het wiel leggen

   Leg de spaken in de inkepingen van de ring en het middenstuk, twee aan twee recht tegenover elkaar. Gebruik de verdeellijnen op het draaischijfje om ze in een rechte lijn te krijgen. Lijm ze pas vast als alle tien goed liggen.

   

   Let op: De spaken in een rechte lijn krijgen blijft bijzonder lastig. Het oogt op de foto grof, in het echt valt dat mee en met wat lak wordt het strakker.

Resultaat

Na een dag oefenen staat de methode en lagen er tien spaken die redelijk op elkaar lijken; op zijn plek op het dek vallen de verschillen niet op. De volgende keer het wiel eerst compleet in elkaar lijmen voordat het van het draaischijfje gaat, want los brak de ring op drie punten.