Naslag · Technieken

Dekken beplanken: waterwegplank, jogglen en breeuwnaad

Een dek verraadt zich in twee dingen: de naden en de manier waarop de planken bij de boeg in de waterwegplank vallen. Recht afsnijden mag niet, want zo werd het nooit gebouwd; de planken worden ingelaten, en dat heet jogglen. De naden zijn hier gemaakt met een draadje garen tussen de planken in plaats van met potlood, wat op deze schaal veel rustiger oogt.

Stappenplannen (5)

4 stappen Dekplankjes voorschuren met korrel 320
Schuur de tanganyika latjes glad voordat ze op het dek gaan, zodat ze niet splinteren en de breeuwnaad strak blijft. 6 stappen De waterwegplank maken en de dekplanken jogglen
Bepaal de breedte van de waterwegplank uit de literatuur, snij hem met de hand uit plaat en laat de dekplanken bij de boeg in de waterwegplank in (jogglen). 7 stappen Dekbeplanking met breeuwnaad en vierplankensysteem
Maak de plankjes op lengte, zet de breeuwnaad met een oliepotlood, schraap en merk ze, en leg ze in een vierplankensysteem vanaf de koningsplank naar de waterwegplank. 4 stappen Dekbeplanking plankje voor plankje
Lijm elk plankje apart en snij het volgende pas van de lange lat af als het vorige vastzit, zodat de breeuwnaad doorloopt en de plankjes even breed blijven. 9 stappen Het bovendek los beplanken met garen als breeuwnaad
Het bovendek buiten het schip beplanken met een koningsplank, garen van 0,15 mm tussen de planken als breeuwnaad en tijdelijke spanten eronder tegen kromtrekken, daarna schrapen en oliën.

Problemen die je hierbij tegenkomt (5)

Probleem	Oplossing
Dekbeplanking (oefening vals dek) De tanganyika latjes van 1x4 mm splinteren bij het aanzetten van de breeuwnaad, sommige latjes zijn ruwer of smaller en de rasp geeft halen in het dek.	Latjes vooraf sorteren, randen licht afschuinen ('breken'), de zijkant over de volle dikte zwart maken en de latjes voorschuren met korrel 320. in het register
Waterwegplank Het uitsnijden van de waterwegplank uit hout met een snijplotter (Brother Scan 'n Cut) mislukt: ronde hoeken, verschoven snedes en slecht lopende inkepingen.	Waterwegplank met de hand gemaakt met hobbymesjes, gereed op 30 maart 2017. in het register
Bovendek Het oliepotlood voor de breeuwnaden is op en de winkels zijn dicht.	Garen van 0,15 mm als breeuwnaad (echte naden 7 tot 9 mm). in het register
Bovendek Risico dat het los beplankte dek kromtrekt.	Tijdelijk spanten met de juiste zeeg onder het dek geplakt. in het register
Bovendek Door het symmetrisch inlaten van de planken komen de lijnen bij kuil en voordek niet meer in lijn uit.	Geaccepteerd als enige minpunt. in het register

In het logboek

19 maart 2017Latjes schuren en een spant dat de lat niet raakt
Piet leert me latjes voorschuren met korrel 320, een vastgelijmd spant moet los, en bij de achtersteven raakt spant 14 de huidlat niet. 30 maart 2017De waterwegplank is gereed
Piet levert de regels voor de waterwegplank (breedte, kopse kant een derde, schuine deel minstens een plankbreedte) en na twee dagen ligt hij compleet op het dek. 1 april 2017De eerste plankjes en het jogglen
Start van de dekbeplanking: breeuwnaad met oliepotlood, plankjes schrapen en merken op nerfrichting, vierplankensysteem, en het eerste jogglen bij de boeg. 1 juli 2017Eerste helft af, en een betere methode
Na drie maanden pauze is de eerste helft van het geschutsdek af, maar de breeuwnaden zijn onregelmatig; bij de tweede helft lijm ik plankje voor plankje en snij het volgende pas daarna af. 21 december 2020Koningsplank gelegd, met een zeeg onder het dek
De zelfgemaakte koningsplank van 5 mm ligt; na waarschuwingen voor kromtrekken van Piet, Herby63 en Stephan plak ik tijdelijk spanten met de juiste zeeg onder het dek.